Ԥхынҷкәынмза 14 рзы 1954 шықәсазы, ООН Ассамблеиа Хада аизараҿы ирыдыркылеит адокумент, 1956 ш. инаркны Ахәыҷқәа Рымш еиҿкааны ишьақәдыргыларц атәылақәа абжьгара рыҭан. Анаҩс, абҵарамза 20 азы, аныҳәа азгәаҭаразы аӡбара рыдыркылеит. Ари арыцхә машәыршақә иалхын: абри амш аҽны, 1959 шықәсазы ирыдыркылеит ахәыҷы изинқәа рыхьчаразы Адекларациа, 1989 шықәсазы — ахәыҷы изинқәа рзы Аиқәшаҳаҭра.

Иахьатәи амш – аҳәынҭқарратә усбарҭақәеи ауаажәларратә институтқәеи рзы акырӡа зҵазкуа ҽыҵгоуп, ахәыҷқәа рҭагылазаашьа аԥсыҽра, урҭ рзинқәеи разҿлымҳарақәеи ганрацәала рыхьчара аҭаххара азгәанаҭоит.

Дарбанзаалак ахәыҷы азин имоуп:

* Аԥсҭазаареи агәабзиареи рзы;
* Аҭаацәараҿы анхара, ааӡара;
* Аҭаацәеи егьырҭ аҭынхацәеи рацәажәара;
* Агәаанагара аҳәара;
* Ахьӡ, абхьӡ, ажәла аиура;
* Ганрацәала аҿиареи аҳаҭырқәҵареи;
* Анхарҭа аиуразы;
* Аҵареи азанааҭ аиуреи;
* Аԥсшьара.